عصمت امری موهبتی است‏


بسم الله الرحمن الرحیم
و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنة الله علی اعدائهم اجمعین من الآن الی قیام یوم الدین و لا حول و لا قوة الا بالله العلی العظیم
قال الله الحکیم فی کتابه الکریم:
و لو لا فضل الله علیک و رحمته لهمت طائفة منهم ان یضلوک و ما یضلون الا انفسهم و ما یضرونک من شیئی و انزل الله علیک الکتاب و الحکمة و علمک ما لم تکن تعلم و کان فضل الله علیک عظیما " 1 ".

عصمت انبیاء حتمی است‏


قوه عصمت در انبیاء و ائمه علیهم‏السلام یک موهبت الهی است، و نوعی از معرفت و حالت قلبی آنان است که مانند سایر علوم بشری نیست و هیچگاه مغلوب و مقهور قوای شعوریه و احساسات نخواهد شد.
و در هیچ وقت حتی یک لحظه در بیداری و در خواب در حال یسر و عسر و در مواقع رخاء و شدت، مقهور و منکوب واردات طبیعیه و خیالات خسیسه مادیه نشده، پیوسته چون خورشیدی درخشان در دل تابش نموده، و نقاط سیاه و تاریک را از روزنه و زاویه‏های دل بیرون کرده است.
این نوع علم نه تنها خود مغلوب قوای شعوریه نمی‏گردد، و منکوب طغیان احساسات نمی‏شود، بلکه تمام قوا و احساسات را در زیر سیطره و مهمیز خود در آورده، و آنها را استخدام نموده، از آن بنفع مصالح خویش کار می‏کشد، و به امر و

پاورقی

ص79


فرمان خود دنبال ماموریت می‏فرستد، آنها هیچ قدرت تخطی و تجاوز را ندارند.
و بنابراین، این قوه علم و نور تابان، پیوسته صاحب خود را از ضلالت و معصیت و خطا مصون می‏دارد.
در روایات وارد است که در پیمبران و ائمه روحی است بنام روح القدس که آنها را در مقام منیع انسانیت محفوظ نموده، و از هر لغزش و گناه و اشتباهی محفوظ نگاه می‏دارد.
در این آیه مبارکه " 1 " خداوند خطاب به پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله نمود که:
اگر فضل و رحمت خدا شامل حال تو نبود، طایفه‏ای از منافقین مدینه اهتمام نموده که تو را در فکر و نوع تشخیص خودت گمراه کنند، و لیکن آنها با این عمل نه تنها نمی‏توانند به تو ضرری برسانند، و تو را از فکر و اراده تو برگردانند، بلکه خود را گمراه نموده‏اند، چون خداوند بر تو کتاب و حکمت را فرو فرستاد، و از دانشهائی که قبل از این نداشتی تو را تعلیم نموده است، و فضل خدا بر تو بزرگ است.
در این آیه مبارکه منظور از کتاب، وحی است که توسط جبرائیل بر قلب پیغمبر راجع بقوانین شریعت فرستاده می‏شود، و مراد از حکمت، علم به معارف کلیه و اسرار الهیه، و مراد از دانشهائی را که تعلیم کرده است، سایر علوم از ادراکات جزئیه و تشخیص مطالب حقه است.
و چون جمله و انزل الله علیک الکتاب یا حالیه است و یا بمنزله تعلیل برای جمله سابقه می‏باشد لذا استفاده می‏شود که علت عدم تاثیر کلام منافقین در تو، همانا آن ملکه قلبی است که با آن قادر بر تلقی وحی توسط جبرائیل امین نسبت به احکام و قوانین شریعت و نسبت به معارف الهیه می‏باشی و همچنین قادر بر تلقی الهامات نسبت به اطلاع بر اسرار و مغیبات، و روشن شدن واقعیت امور، و جدا ساختن بین حق و باطل هستی.
بنابراین از این آیه بخوبی استفاده می‏شود که علت عدم گمراهی و ضلال پیمبر، حتی در بعضی از امور جزئیه مستند به آن علم خاصی است که خداوند عنایت فرموده، و به وسیله آن تلقی وحی می‏نماید، و آن علم خاص که در روایات بنام روح القدس تعبیر شده است پیغمبران را در مصونیت از گناه و خطا در هر مرحله از تشخیص نگاه می‏دارد.

پاورقی

ص80


یکی دیگر " 1 " از استدلالات بر عصمت انبیاء ضم دو آیه از آیات قرآن است، اول گفتار خدایتعالی: و من یطع الله و الرسول فاولئک مع الذین انعم الله علیهم من النبیین و الصدیقین و الشهداء و الصالحین و حسن اولئک رفیقا " 2 ".

ص۸۱